Jakie ćwiczenia pomogą Ci śpiewać czysto?

(autorka wpisu: Patrycja Obara)

Jest takie skojarzenie, że jeśli ktoś nie śpiewa czysto, to znaczy, że ma problem ze słuchem muzycznym. Tymczasem problemy z intonacją mogą na przykład wynikać z braku precyzyjnej kontroli nad pracą fałdów głosowych, niezbalansowanego oddechu, niewystarczającej świadomości słuchowej lub napięcia w krtani. Oto ćwiczenia, które mogą Ci pomóc w poprawie intonacji:

1. Śpiewanie z instrumentem:
Śpiewaj dźwięki w skali, grając je jednocześnie na instrumencie (np. fortepianie), dążąc do tego, żeby każdy dźwięk idealnie zgadzał się z wysokością granym na instrumencie. Postaraj się to nie tylko usłyszeć, ale i poczuć w ciele. Jeśli nie masz pod ręką instrumentu, możesz w tym celu skorzystać z aplikacji imitującej pianino.

2. Ćwiczenia z aplikacjami do śledzenia intonacji:
Wykorzystaj aplikacje mobilne lub programy do nauki śpiewu, które analizują intonację w czasie rzeczywistym. Pozwalają one śledzić wysokość dźwięków i na bieżąco korygować intonację. Z badań naukowych wynika, że jeśli widzimy wysokość śpiewanego dźwięku, a nie tylko ją słyszymy, możemy szybciej i skuteczniej ją skorygować.

3. Ćwiczenia interwałowe:
Śpiewaj różne interwały (np. tercje, kwinty) z dokładnym śledzeniem, czy każdy z dźwięków jest precyzyjnie trafiony. Możesz zacząć od małych interwałów i stopniowo zwiększać ich odległość.

4. Ćwiczenia na trzymanie jednego tonu:
Śpiewaj jeden długi dźwięk, sprawdzając, czy jesteś w stanie utrzymać jego wysokość bez żadnych zmian. Używaj instrumentu jako odniesienia do sprawdzania, czy ton pozostaje stabilny przez cały czas.

5. Piosenka jako ćwiczenie intonacyjne:
Śpiewaj fragment piosenki dźwięk po dźwięku, sprawdzając intonację z instrumentem. Możesz na początku zamiast słów śpiewać melodię na wybranej samogłosce lub sylabie.

Ćwiczenia te wymagają cierpliwości i regularnej praktyki, ale stopniowo pomogą Ci wypracować pewność intonacyjną i precyzyjny śpiew. Pamiętaj w tym procesie o wyrozumiałości i życzliwości dla siebie. Życzliwa atmosfera sprzyja skuteczności nauki – nawet jeśli tę atmosferę tworzysz Ty dla siebie.

Odpowiednio dobrana rozgrzewka – jak przygotować głos do występu?

(Autorka wpisu: Patrycja Obara)

Zaawansowana rozgrzewka wokalna różni się od podstawowej nie tylko intensywnością, ale również celem. Często chodzi nie tylko o rozgrzanie głosu, ale również o precyzyjne przygotowanie konkretnego zestawu umiejętności, które będą potrzebne podczas danego występu.

Warto dobierać ćwiczenia pod konkretny repertuar. Czy masz do zaśpiewania wysokie, mocne dźwięki? A może delikatne, ale za to długie frazy? Może jakaś piosenka sięga dolnego krańca Twojej skali głosu? A może przygotowujesz się do wystąpienia publicznego i chcesz, żeby Twój głos zabrzmiał spokojnie i pewnie? Uwzględnij te potrzeby w swojej rozgrzewce wokalnej.

Obserwuj też swój głos, żeby wiedzieć, czego w danym dniu najbardziej potrzebuje. Jednego dnia możesz potrzebować rozgrzewki bardziej delikatnej, zorientowanej na balansowanie głosu, a innego bardziej wyczynowej, przygotowującej Cię do wokalnych szaleństw.

To, co możesz zrobić zawsze bezpiecznie, do ćwiczenia z grupy SOVT, czyli takie, które wprowadzą Twój głos w stan równowagi. Resztę rozgrzewki skomponuj na podstawie świadomego doboru ćwiczeń, które pomagają Ci osiągnąć Twoje konkretne cele.

Jeśli masz wątpliwości, jakie ćwiczenia najlepiej rozgrzeją Twój głos, stwórz plan działania z pomocą osoby, u której uczysz się śpiewu.

Co to właściwie są te formanty?

(autorka wpisu: Patrycja Obara)

W telegraficznym skrócie: formanty to wzmocnione rezonanse w trakcie głosowym, które wpływają na jakość dźwięku i barwę głosu. Istnieje kilka podstawowych formantów, z których najważniejsze to te, które wpływają na zrozumiałość samogłosek (formant 1 i 2) oraz tzw. „formant śpiewaczy”, który dodaje dźwiękowi tak zwany “brzęczyk” i sprawia, że głos może być słyszalny nawet nad orkiestrą.

Zaawansowana praca nad głosem obejmuje umiejętność świadomego manipulowania formantami, co pozwala na uzyskanie różnych barw głosu i kształtów głosek w zależności od potrzeb utworu (zarówno związanych z wysokością śpiewanych dźwięków, jak i interpretacją). Czasem delikatna – ale odpowiednio ukierunkowana – zmiana brzmienia samogłoski sprawia, że pozornie niemożliwy do zaśpiewania dźwięk nagle staje się… łatwy.

Zrozumienie, jak działają formanty, przekłada się na większą lekkość w śpiewaniu, kontrolę nad dźwiękiem i efektywność emisji głosu.

Nieco szerzej, czyli wersja dla wokalnych geeków:

Formanty to charakterystyczne pasma wzmocnionych częstotliwości w głosie, które powstają dzięki kształtowi i pracy traktu głosowego (gardła, jamy ustnej, nosa).

Prościej mówiąc:

Struny głosowe wytwarzają dźwięk podstawowy, a formanty „kolorują” ten dźwięk, decydując o tym:

  • jaką samogłoskę słyszymy (a, e, i, o, u),
  • dlaczego różne osoby brzmią inaczej, nawet przy tej samej wysokości dźwięku,
  • czy głos jest jasny, ciemny, nosowy, metaliczny itd.

Jak działają formanty?

  • Trakt głosowy działa jak filtr akustyczny
  • Zależnie od ułożenia:
    • języka
    • warg
    • żuchwy
    • podniebienia miękkiego
      niektóre częstotliwości są wzmacniane.

Najważniejsze formanty:

  • F1 – związany z otwarciem ust (wysoki F1 = szeroko otwarte usta)
  • F2 – związany z pozycją języka (przód–tył)
  • F3 i kolejne – wpływają na barwę, rozpoznawalność głosu, „nosowość”, „metaliczność”, itp.

W praktyce kontrola formantów pomaga w:

  • projekcji głosu czyli jego mocy i słyszalności
  • śpiewaniu wysoko bez napięcia
  • świadomym kształtowaniu barwy głosu
  • klarownej dykcji i wyraźnej mowie dzięki odpowiedniemu brzmieniu samogłosek

Sakramentalne pytanie: jak pracować przeponą?

I od razu odpowiedź: inaczej niż myślisz (prawdopodobnie 😉).

Już wyjaśniam.

  1. Po pierwsze, nie da się mówić czy śpiewać z przepony. No nie da się i już. Przepona jest mięśniem umiejscowionym daleko od źródła głosu, jakim jest krtań. Poza tym jest mięśniem wdechowym. A jak ostatnio sprawdzałam, to większość z nas mówi i śpiewa na wydechu 😉.

Dobra, żarty żartami. Idziemy dalej.

  1. Po drugie, przepona jest… mięśniem. Nie balonikiem, do którego wpada powietrze. Nie da się więc zarządzać powietrzem w przeponie, bo jego tam po prostu nie ma 🤷🏼
  2. Po trzecie, przepona w dużej mierze działa niezależnie od naszej woli. I dobrze, bo dzięki temu możemy na przykład iść spać i nie martwić się o oddychanie. No ale z tego wynika taki szkopuł, że zasadniczo nie da się jej kontrolować w bezpośredni sposób.
  3. Po czwarte, „podparcie z przepony” to po prostu złe tłumaczenie. Włoskie appoggio czy angielskie support to raczej wsparcie, czy oparcie. I nie jest to tylko językoznawcze geekowanie. Wiele razy pracowałam z osobami, które chciały „podpierać” głos przeponą i w rezultacie napinały brzuch. A tego głos nie lubi.

W takim razie jak zapewnić głosowi WSPARCIE z przepony?

  • Ćwicz prawidłowy oddech – głęboki, ale swobodny, angażujący całą klatkę piersiową, a nie tylko jej szczytową część.
  • Wykonuj ćwiczenia na wydłużenie wydechu.
  • Rozluźnij brzuch, żeby przepona mogła pracować swobodnie ☺️

Zadbaj o dobre wzorce i pozwól, by Twój układ oddechowy robił swoje. W końcu jest w tym ekspertem!

(autorka wpisu: Patrycja Obara)

Jak błyskawicznie opanować tremę? 3 proste sposoby

Nic tak nie przeszkadza na scenie, jak stres – czy innymi słowy: trema. Bez niej większość z nas ma +100 do umiejętności śpiewania i zachowania scenicznego 💥 .

Jest wiele metod długofalowej pracy nad stresem (cały 5. sezon podcastu Lekkomówni był im poświęcony, zapraszam!). Ale czasem trzeba zadziałać ekspresowo.

Co można zrobić?

1. Zrób kilka pajacyków, przysiadów, czy przebiegnij się w miejscu przez kilkadziesiąt sekund. To prosty sposób, żeby Twój mózg uznał, że serce bije mocniej ze zmęczenia, a nie ze stresu. A przy okazji zboostuje Ci to poziom energii na występ. To dlatego niektórzy artyści wbiegają na scenę 🙂

2. Weź kilka głębokich oddechów. Oddech powinien być wydłużony, a wydech nieco dłuższy od wdechu. Ale uwaga! Zwróć uwagę, jak pracuje Twoja klatka piersiowa. Podczas wdechu:
– Dolne żebra powinny się rozszerzać
– Ramiona nie powinny się podnosić
– Brzuch nie powinien się wciągać
Jeśli nie zadbasz o te zasady, ćwiczenie oddechowe może przynieść odwrotny skutek od zamierzonego.

3. Puść sobie swoją ulubioną piosenkę. Najlepiej taneczną, skoczną, na wysokiej energii. Jeśli nóżka zacznie chodzić, mamy to! To prosta droga, żeby Twój mózg zinterpretował szybsze bicie serca jako radosne podekscytowanie 😄 .

A jakie są Twoje sposoby na poradzenie sobie ze stresem przed występem scenicznym?

(autorka wpisu: Patrycja Obara)