{"id":362,"date":"2020-05-04T20:41:18","date_gmt":"2020-05-04T20:41:18","guid":{"rendered":"http:\/\/wroclawskaszkolaspiewu.pl\/?p=362"},"modified":"2020-05-04T20:41:18","modified_gmt":"2020-05-04T20:41:18","slug":"lady-day-najwieksza-wirtuozka-emocji-w-historii-wokalistyki-jazzowej-czesc-1-zycie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wroclawskaszkolaspiewu.pl\/index.php\/2020\/05\/04\/lady-day-najwieksza-wirtuozka-emocji-w-historii-wokalistyki-jazzowej-czesc-1-zycie\/","title":{"rendered":"Lady Day – najwi\u0119ksza wirtuozka emocji w historii wokalistyki jazzowej. Cz\u0119\u015b\u0107 1 – \u017cycie"},"content":{"rendered":"\n

(Anna Kami\u0144ska)<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Mo\u017cna zachwyca\u0107 szerok\u0105 skal\u0105 g\u0142osu, mo\u017cna zadziwia\u0107 scatowymi sol\u00f3wkami, mo\u017cna by\u0107 mistrzem timingu i frazowania, mo\u017cna mie\u0107 nienagann\u0105 intonacj\u0119, ale mo\u017cna te\u017c chwyci\u0107 s\u0142uchacza za serce i nie puszcza\u0107 go a\u017c do wybrzmienia ostatniej nuty w utworze. Taki dar i tak\u0105 magi\u0119 w g\u0142osie mia\u0142a Billie Holiday. W swoich interpretacjach uderza\u0142a w punkt, dok\u0142adnie tam, gdzie trzeba, a barwa jej g\u0142osu chwilami potrafi\u0142a graniczy\u0107 z j\u0119kliwo\u015bci\u0105[1]<\/a>. \u015apiewaj\u0105c przekazywa\u0142a s\u0142uchaczowi histori\u0119, nie zostawa\u0142a na powierzchni, tylko zawsze trafia\u0142a w sedno. W piosenkach opowiada\u0142a swoje w\u0142asne prze\u017cycia. Napisa\u0142a wiele poruszaj\u0105cych, intymnych tekst\u00f3w, m.in.: \u201eDon\u2019t Explain\u201d \u2013 podejrzewaj\u0105c m\u0119\u017ca o romans, \u201eGod bless the Child\u201d \u2013 po k\u0142\u00f3tni z matk\u0105, \u201eFine and Mellow\u201d \u2013 nawi\u0105zuj\u0105cy do tego, jak m\u0119\u017cczy\u017ani \u017ale traktuj\u0105 kobiety.<\/p>\n\n\n\n

Billie Holiday przysz\u0142a na \u015bwiat jako Eleonora Fagan, dopiero p\u00f3\u017aniej nazwisko przej\u0119\u0142a po swoim biologicznym ojcu, a imi\u0119 od ulubionej gwiazdy filmowej \u2013 Billie Dove. Urodzi\u0142a si\u0119 7 kwietnia 1915 roku w Baltimore (cho\u0107 niekt\u00f3re \u017ar\u00f3d\u0142a podaj\u0105 Filadelfi\u0119) jako nie\u015blubna c\u00f3rka m\u0142odocianych Sadie Fagan, pochodz\u0105cej z baltimorskich nizin spo\u0142ecznych, oraz Clarence\u2019a Holiday, muzyka, kt\u00f3ry przez pewien czas wyst\u0119powa\u0142 nawet z orkiestr\u0105 Fletchera Hendersona.<\/p>\n\n\n\n

Billie to \u201ejedna z najbardziej dramatycznych postaci historii jazzu\u201d[2]<\/a>. W swoim kr\u00f3tkim \u017cyciu (zaledwie 44 lata) do\u015bwiadczy\u0142a niewyobra\u017calnie wiele dramat\u00f3w. Ju\u017c w najm\u0142odszych latach musia\u0142a zmierzy\u0107 si\u0119 z odej\u015bciem ojca, \u017cyciem w biedzie, molestowaniem, pobiciem, prostytucj\u0105, a nawet gwa\u0142tem. Jej trudne dzieci\u0144stwo prze\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 na na\u0142ogi towarzysz\u0105ce doros\u0142o\u015bci: papierosy, alkohol, narkotyki oraz poci\u0105g do dominuj\u0105cych m\u0119\u017cczyzn. Przygod\u0119 ze \u015bpiewem zacz\u0119\u0142a w\u0142a\u015bciwie przypadkiem. Znalaz\u0142a prac\u0119 jako wokalistka w brookly\u0144skich lokalach, co by\u0142o wspania\u0142\u0105 alternatyw\u0105 dla dotychczasowych aktywno\u015bci, takich jak sprz\u0105tanie dom\u00f3w bogatych bia\u0142ych ludzi czy prostytucja. To w\u0142a\u015bnie w jednym z klub\u00f3w w 1933 roku zobaczy\u0142 j\u0105 i us\u0142ysza\u0142 odkrywca talent\u00f3w, mi\u0142o\u015bnik jazzu John Hammond. Jeszcze w tym samym roku zaaran\u017cowa\u0142 jej pierwsze nagrania dla wytw\u00f3rni Columbia, w towarzystwie zespo\u0142u Benny\u2019ego Goodmana. Jej kariera zacz\u0119\u0142a si\u0119 rozwija\u0107. Pozna\u0142a saksofonist\u0119 Lestera Younga. Muzyk\u00f3w po\u0142\u0105czy\u0142a wielka wieloletnia przyja\u017a\u0144, dopasowanie tak duchowe, jak i muzyczne. To w\u0142a\u015bnie saksofonista nada\u0142 Holiday pseudonim \u201eLady Day\u201d, natomiast dla niej Lester zawsze by\u0142 \u201enajlepszym \u2013 \u201ePres\u201d \u2013 w kraju, w kt\u00f3rym nigdy nie liczyli si\u0119 ksi\u0105\u017c\u0119ta i hrabiowie, tylko prezydent\u201d.[3]<\/a><\/p>\n\n\n\n

Pocz\u0105tek kariery oraz muzycznego rozwoju wokalistki przypada na okres z\u0142otej ery swingu, nazywanej r\u00f3wnie\u017c dekad\u0105 big-band\u00f3w, w kt\u00f3rej nast\u0105pi\u0142o powi\u0119kszenie sk\u0142ad\u00f3w zespo\u0142\u00f3w nawet do szesnastu muzyk\u00f3w. Konieczno\u015bci\u0105 sta\u0142o si\u0119 \u201edobre opanowanie intonacji, brzmienia, szybko\u015bci i sprawno\u015bci gry\u201d[4]<\/a>. Poszerzony zosta\u0142 aspekt harmoniczny, wa\u017cnym elementem sta\u0142 si\u0119 rytm synkopowy, wprowadzono walking \u2013 sta\u0142y, 4-miarowy puls realizowany przez kontrabas. \u201eCztery miary w takcie gra\u0142y z reszt\u0105 wszystkie instrumenty sekcji rytmicznej (\u2026) Big-bandy osi\u0105gn\u0119\u0142y przez to \u201eswing feel\u201d, p\u0142ynniejszy, swinguj\u0105cy rytm\u201d.[5]<\/a> Billie wyst\u0119powa\u0142a m.in. z orkiestr\u0105 Goodmana, Lunceforda, Basiego. Od 1938 \u015bpiewa\u0142a r\u00f3wnie\u017c z bia\u0142ym big-bandem klarnecisty Artiego Shawa. Niestety, ich wsp\u00f3lna przygoda nie trwa\u0142a d\u0142ugo przez wzgl\u0105d na wielokrotne incydenty na tle rasowym. W niekt\u00f3rych miejscach Lady Day musia\u0142a korzysta\u0107 z windy towarowej, zdarza\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce nie mog\u0142a je\u015b\u0107 w restauracji wsp\u00f3lnie z muzykami. W filmie \u201eFenomen Billie Holiday\u201d przedstawiona zostaje relacja, wed\u0142ug kt\u00f3rej wokalistka mia\u0142a bia\u0142osk\u00f3r\u0105 dublerk\u0119 stoj\u0105c\u0105 na scenie i udaj\u0105c\u0105, \u017ce \u015bpiewa, podczas gdy faktycznie piosenk\u0119 wykonywa\u0142a Billie zza sceny. Po odej\u015bciu z big-bandu Artiego Shawa Holiday otrzyma\u0142a anga\u017c w Cafe Society, gdzie rozpocz\u0119\u0142a wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z zespo\u0142em Frankiego Newtona. Mia\u0142a r\u00f3wnie\u017c swoje epizody filmowe. Jeden z Dukem Ellingtonem – za\u015bpiewa\u0142a i zagra\u0142a w 15-minutowym filmie \u201eSymphony in Black\u201d, drugi z Luisem Armstrongiem – wsp\u00f3lnie wyst\u0105pili w filmie pt.: \u201eNew Orleans\u201d. W 1944 roku po raz pierwszy zwyci\u0119\u017cy\u0142a w ankietach pism \u201eMetronome\u201d i \u201eEsquire\u201d (wyprzedzaj\u0105c Ell\u0119 Fitzgerald), dzi\u0119ki czemu wzi\u0119\u0142a udzia\u0142 w koncercie \u201eAll Stars\u201d w Carnegie Hall. Dziesi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej wybra\u0142a si\u0119 w bardzo udan\u0105 tras\u0119 po Europie. Podczas swojej kariery wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a z tak wybitnymi akompaniatorami, jak m.in. Art Tatum czy Bobby Tucker. Z biegiem lat jej umiej\u0119tno\u015bci wokalne wzrasta\u0142y, bawi\u0142a si\u0119 timem, synkopacj\u0105, z czasem \u201ebarwa jej g\u0142osu \u015bciemnia\u0142a, a skala przesun\u0119\u0142a si\u0119 w d\u00f3\u0142\u201d[6]<\/a>. Charakterystyczna dla jej stylu sta\u0142a si\u0119 pow\u015bci\u0105gliwo\u015b\u0107, przeci\u0105ganie warto\u015bci rytmicznych, wr\u0119cz deklamacyjny charakter przekazu, wysuwaj\u0105cy tre\u015b\u0107 na sam prz\u00f3d.<\/p>\n\n\n\n

Billie Holiday wiod\u0142a barwne, ale tragiczne \u017cycie. Wdawa\u0142a si\u0119 w liczne romanse. Wi\u0105za\u0142a si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z m\u0119\u017cczyznami, kt\u00f3rzy frustracje wy\u0142adowywali za pomoc\u0105 pi\u0119\u015bci. Prze\u0142om lat 1948\/1949 sp\u0119dzi\u0142a w wi\u0119zieniu za posiadanie narkotyk\u00f3w. Mniej wi\u0119cej od tego czasu by\u0142a pod sta\u0142\u0105 obserwacj\u0105 agent\u00f3w FBI. W czerwcu 1959r. zosta\u0142a umieszczona w szpitalu, przez wzgl\u0105d na pogarszaj\u0105cy si\u0119 stan zdrowia. Tam po raz ostatni zosta\u0142a aresztowana za \u201etajemniczy proszek\u201d[7]<\/a> znaleziony na prze\u015bcieradle. Zmar\u0142a 17 lipca 1959 roku.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

[1]<\/a> Schmidt A., Historia Jazzu<\/em>, wydawnictwo Polihymnia, Lublin 2009, s. 337.<\/p>\n\n\n\n

[2]<\/a> Niedziela-Meira J., Historia Jazzu. 100 wyk\u0142ad\u00f3w<\/em>, wydawnictwo InfoMax, Katowice 2014, s. 183.<\/p>\n\n\n\n

[3]<\/a> Niedziela-Meira J., Historia Jazzu. 100 wyk\u0142ad\u00f3w<\/em>, wydawnictwo InfoMax, Katowice 2014, s. 184.<\/p>\n\n\n\n

[4]<\/a> Niedziela-Meira J., Historia Jazzu<\/em>, wydawnictwo InfoMax, Katowice 2014, s. 142.<\/p>\n\n\n\n

[5]<\/a> Niedziela-Meira J., Historia Jazzu<\/em>, wydawnictwo InfoMax, Katowice 2014, s. 142.<\/p>\n\n\n\n

[6]<\/a> Niedziela-Meira J., Historia <\/em>Jazzu. 100 wyk\u0142ad\u00f3w, wydawnictwo InfoMax, Katowice 2014, s. 184.<\/p>\n\n\n\n

[7]<\/a> Niedziela-Meira J., Historia Jazzu. 100 wyk\u0142ad\u00f3w<\/em>, wydawnictwo InfoMax, Katowice 2014, s. 186.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

(Anna Kami\u0144ska) Mo\u017cna zachwyca\u0107 szerok\u0105 skal\u0105 g\u0142osu, mo\u017cna zadziwia\u0107 scatowymi sol\u00f3wkami, mo\u017cna by\u0107 mistrzem timingu i frazowania, mo\u017cna mie\u0107 nienagann\u0105 intonacj\u0119, ale mo\u017cna te\u017c chwyci\u0107 s\u0142uchacza za serce i nie puszcza\u0107 go a\u017c do wybrzmienia ostatniej nuty w utworze. Taki dar i tak\u0105 magi\u0119 w g\u0142osie mia\u0142a Billie Holiday. W swoich interpretacjach uderza\u0142a w punkt, … <\/p>\n

Czytaj dalej \u201eLady Day – najwi\u0119ksza wirtuozka emocji w historii wokalistyki jazzowej. Cz\u0119\u015b\u0107 1 – \u017cycie\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[45,42],"tags":[23,46,25,13],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wroclawskaszkolaspiewu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/362"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wroclawskaszkolaspiewu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wroclawskaszkolaspiewu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclawskaszkolaspiewu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclawskaszkolaspiewu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=362"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wroclawskaszkolaspiewu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/362\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":364,"href":"https:\/\/wroclawskaszkolaspiewu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/362\/revisions\/364"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wroclawskaszkolaspiewu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=362"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclawskaszkolaspiewu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=362"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclawskaszkolaspiewu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=362"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}